انجام و گزارش مطالعات و مقالات پژوهشی با پیروی از استانداردهای جهانی

کتاب راهنمای جامع برای انجام و گزارش مطالعات و مقالات پژوهشی با پیروی از استانداردهای جهانی

کتاب راهنمای جامع برای انجام و گزارش مطالعات و مقالات پژوهشی با پیروی از استانداردهای جهانی به خوانندگان کمک می‌کند تا بتوانند اعتبار و قابل‌اعتماد بودن یافته‌های پژوهش را بررسی کنند. همچنین، این کتاب گزارش‌دهی مناسب و مطلوب پژوهش‌های علمی را ترویج می‌دهد. این شامل بررسی و ارزیابی مداخلات و تصمیم‌گیری در خصوص تعمیم‌پذیری اثرات درمانی نتایج مطالعات علمی است.

بنابراین، خوانندگ بایستی قادر باشند نتایج به دست آمده را ارزیابی کند. آن‌ها باید استخراج ساختارمند نتایج با حداقل یا بدون سوگیری را بررسی نمایند. همچنین، تصمیم‌گیری و تعمیم‌پذیری اثرات درمانی نتایج پژوهش و کاربرد آن‌ها در مکان و زمان دیگری را نیز مورد ارزیابی قرار دهند.

لذا، این گزارش‌ها باید شفاف و کامل باشند و قابلیت تکرار و به‌روزرسانی را داشته باشند. همچنین باید از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار باشند. شواهد فراوان نشان می‌دهد که گزارش‌نویسی پژوهش‌های علمی فاقد کیفیت لازم است. در سال‌های اخیر، مالاش‌های متعددی برای اصلاح این مشکات داشته‌ایم.

بنابراین، علاوه بر ایجاد و توسعه ثبت بین‌المللی گزارش‌نویسی پژوهش‌های انجام شده یا در حال انجام، ما دستورالعمل‌های مختلفی برای انواع پژوهش‌های علمی تدوین، منتشر و به‌روزرسانی کرده‌ایم. ما این اقدامات را با هدف بهبود کیفیت گزارش‌نویسی صحیح و دقیق این پژوهش‌ها انجام داده‌ایم.

این دستورالعمل‌ها مورد تأیید بسیاری از مجلات معتبر پزشکی و گروه‌های عمده تحریریه بین‌المللی هستند. این دستورالعمل‌ها ارزیابی و تفسیر منتقدانه مطالعات را میسر می‌سازند. بنابراین، نویسندگان مقالات علمی می‌توانند با استفاده از آن‌ها، گزارش پژوهش‌های خود را در قالب استاندارد بین‌المللی نگارش و ارائه دهند.

توصیه‌هایـی در خصوص طراحی

شـایان ذکر اسـت که این دسـتورالعمل‌ها شـامل توصیه‌هایـی در خصوص طراحـی، انجـام و تجزیه‌وتحلیل پژوهش‌ها نمی‌شـود. و فقط به نحوه گزارش‌دهی آنچه انجام‌شـده و آنچه به‌دسـت‌آمده اسـت، می‌پردازد. با این وجود، می‌تواند به‌طور غیرمسـتقیم بر طراحی و روش انجام پژوهش تأثیرگذار باشـد. گزارش‌نویسـی شـفاف و کامـل؛ کمبودهـا و نواقـص در تحقیقات (در صورت وجود) را آشـکار می‌کند؛ بنابرایـن، محققانی که پژوهش را
به‌صورت ناکافی انجام می‌دهند، اما به‌طور شفاف گزارش می‌دهند، نمی‌توانند بدون افشای نارسایی‌های کار خود، از فرآیند انتشار عبور کنند.
این دستورالعمل‌ها انگیزه‌ای برای بهبود طراحی و اجرای صحیح پژوهش در آینده فراهم کرده‌اند. این هدف ثانویه بیانیه‌ها است. این دستورالعمل‌ها می‌توانند برای محققان در مرحله طراحی کارآزمایی نیز مفید باشند.

در این کتاب، تلاش شده است ترجمه‌ای از مهم‌ترین و پرکاربردترین بیانیه‌ها در خصوص دستورالعمل‌های گزارش‌نویسی پژوهش‌های علمی ارائه شود. این کتاب به هدف بهبود کیفیت گزارش‌نویسی صحیح و دقیق این پژوهش‌ها تدوین شده است. هدف این است که راهنمایی برای نگارش مقالات علمی و همچنین گزارش‌نویسی صحیح و دقیق نتایج تحقیقات مربوطه باشد.

مطالب این کتاب می‌تواند نگارش و گزارش‌نویسی مطالعات علمی مرتبط با مداخلات درمانی در رشته‌های علوم ورزشی، تربیت بدنی، بهداشت و سلامت را تسهیل کند. همچنین، می‌تواند مطالعات مروری و مشاهده‌ای را مطابق با استانداردهای بین‌المللی بهبود بخشد.

در فصل اول توضیح مختصری در خصوص انواع مختلف پژوهش‏‌های علمی با طرح‌‏های مطالعاتی متفاوت ارائه شـده اسـت. فصل دوم در خصوص اسـپریت به منظور بهبود محتوا و کیفیت پروتکلهای کارآزمائی تدوین ‌شده و مؤلفه‌های اصلی یک کارآزمائی بالینـی را در اختیـار ذینفعـان قرار می‌دهد.

این دسـتورالعمل می‌تواند در تهیه پیشنویـس پروتکل‌های کارآزمائی بالینی مفید واقع شـود. شـایان ذکر اسـت که پروتکل‌هایی با کیفیت بالا موجب تسـهیل در روش انجام صحیح، گزارش‌نویسی مناسب و همچنین ارزیابی روایی خارجی کارآزمایی‌های بالینی می‌گردد.

استانداردهای تلفیقی گزارش‌نویسی کارآزمایی‌‏ها

در فصل سوم، بیانیه کنسورت (استانداردهای تلفیقی گزارش‌نویسی کارآزمایی‌ها) ارائه شده است. این بیانیه حاوی دستورالعمل‌های به‌روز شده برای تهیه گزارش کلیه کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی کنترل‌شده با طرح گروه‌های موازی است. این فصل شامل توضیح و تفصیل بیشتر به منظور کاربرد مؤثر، درک بهتر و انتشار بیشتر است.

توضیحات هر یک از موارد در چک‌لیست جدید به‌روز شده و با معنای روشنی تشریح شده است. این چک‌لیست شامل نمونه‌هایی از گزارش مناسب و ارجاع به مطالعات تجربی مربوطه است. همچنین، چندین مثال از نمودار گردش کار در آن آمده است.

همچنین در فصل چهارم، دستورالعمل کنسورت برای دو گروه موازی ارائه شده است. این دستورالعمل بر رایج‌ترین نوع طراحی کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی کنترل‌شده، یعنی کارآزمایی‌های موازی تصادفی دو گروهی، متمرکز است.

درفصل پنجم به ارائه توصیه‌هایی به منظور گزارش‌نویسـی مطالعات مشـاهده‌ای در اپیدمیولوژی (استروب) پرداخته شده است. از آنجائی که بسیاری از تحقیقات پزشکی ودرمانی مشاهده‌ای بوده و به نظر می‌رسد گزارش مطالعات مشـاهده‌ای از کیفیت ناکافی برخوردار اسـت.

بنابراین، گزارش‌نویسی ضعیف می‌تواند ارزیابی نقاط قوت و ضعف یک مطالعه و تعمیم‌پذیری نتایج آن را مختل کند. به همین دلیل، گروهی از روش‌شناسـان، محققان و سـردبیران با در نظر گرفتن شواهد تجربی و ملاحظات نظری، برای بهبود کیفیت گزارش‌نویسـی مطالعات مشـاهده‌ای این بیانیه را ایجاد کردند.

گزارش‌نویسی ترجیحی برای مروری‌های ساختارمند و فراتحلیل-پروتکل

با توجه به افزایش شواهد مبنی بر وجود گزارش‌های انتخابی و تکرار بیش‌ازحد مطالعات مروری در مورد موضوعات یکسان یا مشابه، درخواست‌های زیادی برای حمایت از مستندات و در دسترس بودن عمومی پروتکل‌های مروری صورت گرفته است.

به منظور برنامه‌ریزی و مستندسازی پروتکل‌های مطالعات مروری سـاختارمند و فرا تحلیل‌ و همچنین پیشـگیری از تصمیم‌گیری‌های خودسـرانه در طول انجام این مطالعه؛ بیانیه پریزما – پروتکل ایجاد شده است که در فصل ششم به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است.

تا زمانی که گزارش‌های انتخابی در دسترس عموم قرار گیرد، خوانندگان قادر خواهند بود تا وجود گزارش‌های انتخابی را در مقایسه با مطالعات مروری کامل ارزیابی کنند. این موضوع می‌تواند منجر به کاهش تلاش‌های مضاعف و افزایش سرعت مشارکت و همکاری شود.

در فصل هفتم به دسـتورالعمل گزارش‌نویسـی مطالعات مروری‌ سـاختارمند پرداخته شـده است که طی بیانیه 5 به منظور گزارش شـفاف‌تر، پریزما کاملتر و دقیقتر این نوع مطالعات ایجاد و به‌روزرسانی شده است.

این بیانیه منعکس‌کننده پیشرفته‌ای اخیر در روش‌شناسی و شناخت واژه‌های مربوط به مطالعه مروری ساختارمند است و نیز تصمیمگیری مبتنی بر شواهد را تسـهیل می‌نماید. لذا بر اسـاس آن، روش‌ها و نتایج مروری‌های سـاختارمند باید با جزئیات کافی گزارش شود تا کاربران بتوانند روایی و کاربردپذیری یافته‌های مرور را ارزیابی کنند.

بیانیه پریزما

از آنجائی که گزارش دهی ضعیف مطالعات مرورهای ساختارمند ارزش آنها را نزد پزشکان، سیاست‌گذاران و سـایر کاربران کاهش می‌دهد. در فصل هشـتم دسـتورالعمل بیانیه پریزما – مداخلات درمانی توضیح داده شده اسـت . این دسـتورالعمل به منظور ارائه گزارش نویسـی دقیق و قابل ِ اطمینان مطالعات مرورهای ساختارمند و فرا تحلیل‌ مربوط به‌اثربخشی و ایمنی مداخلات مراقبت‌های بهداشتی و سلامت، تصویب و منتشرشده است.

در فصل نهم به دسـتورالعمل گزارشنویسـی مطالعات مروری مفهومی پرداخته شده است که نوعی رویکرد سـاختارمند از یک ترکیب دانش اسـت و به منظور ترسـیم شـواهد در مورد یک موضوع خاص و شناسایی مفاهیم اصلی، نظریه‌ها، منابع و شکاف‌های دانش توسعه‌ یافته است. اگرچه مروریه‌ای مفهومی بسیاری در حـال انجام اسـت، کیفیت روش‌شـناختی و گزارش‌نویسـی آنها نیـاز به بهبود دارد.

بنابرایـن این بیانیه با این هدف ایجاد شـده اسـت تا به خوانندگان از قبیل محققان، ناشـران، تصمیم‌گیرندگان، سیاسـت‌گذاران، درمان‌گران، نویسـندگان دسـتورالعمل‌ها و بیماران یا کاربران مربوطه کمک کند تا درک بیشتری از اصطلاحات مرتبط، مفاهیم اصلی و موارد کلیدی برای گزارشنویسی مطالعات مروری‌ مفهومی داشته باشند.
کلیه بیانیه‌ها در قالب چک لیستی تدوین‌شده که حاوی اطلاعات مهمی برای گنجاندن در پژوهش‏‌های علمی و درک بیشـتر و کامل‌تر مفاد گزارشن‌ویسـی می‌باشـد.

این موارد همراه با توضیح گزارش هر بند همراه با نکاتی در خصوص این توصیه‌ها و نیز نمونه‌هایی از تحقیقات مشابه منتشرشده شرح داده ‌شده است. همچنین اطلاعات اضافی و نمونه‌های کاربردی در قالب نمودارهای گردش کار، کادرها و جداول مربوطه در انتهای هر دستورالعمل ارائه شده است.

آنچه در کتاب راهنمای جامع برای انجام و گزارش مطالعات و مقالات پژوهشی با پیروی از استانداردهای جهانی می‌خوانید…

فهرست

• فصل 1: انواع پژوهش های علمـی
• فصل2: دستورالعمل گزارش پروتکل کارآزمائیهای بالینی (اسپریت)
• فصل 3: دستورالعمل های بهروز شده برای گزارش کارآزمائی های تصادفی با گروه های موازی (بیانیه کنسورت)
• فصل 4: دستورالعملهای بهروز شده برای گزارش کار آزماییهای تصادفی با دو گروه موازی (بیانیه کنسورت)
• فصل 5: دستورالعمل گزارش مطالعات مشاهده ای اپیدمیولوژی (استروب)
• فصل 6: دستورالعمل گزارش پروتکلهای مروری ساختارمند و فرا تحلیل (پریزما-پروتکل)
• فصل 7: دستورالعمل گزارش مروریهای ساختارمند (پریزما)
• فصل 8: دستورالعمل گزارش مرورهای ساختارمند و فرا تحلیل ها (پریزما – مداخالت درمانی)
• فصل 9: دستورالعمل گزارش پریزما برای مطالعات مروری مفهومی (اسکوپینگ)

تالیف: دکتر رضا رجبی, دکتر محمد بیات ترک, زهره یعقوبی تاجانی