بیوشیمی ورزشی به زبان ساده (دکتر گائینی و دکتر دریانوش)

شیمی زیستی در علوم ورزشی

بیوشیمی ورزشی به زبان ساده به حوزه علوم ورزشی متصل است و کسانی که به دنبال دانش عمیق در این حوزه هستند، بدون ورود به مبانی زیست‌شیمی نمی‌توانند به درکی جامع از تغییرات سلولی و مولکولی در پاسخ به فعالیت ورزشی دست یابند.

کتاب «Exercise, Sport, and Bioanalytical Chemistry: Principles and Practice» نوشته آنتونی سی. هاکنی، ارتباط بنیادین بین شیمی زیستی و علوم ورزشی را به خوبی به تصویر می‌کشد.

اهداف کتاب بیوشیمی ورزشی

هدف اصلی این کتاب، بحث درباره شیمی زیستی و فنون تجزیه و تحلیل شیمی است. این کتاب به ما کمک می‌کند تا با فرآیندهای فیزیولوژیکی، ارزیابی و کمّی‌سازی فعالیت بدنی و ورزشی به خوبی آشنا شویم.

هدف دوم، بررسی روش‌هایی است که به بهبود ظرفیت انجام فعالیت ورزشی منجر می‌شوند. این روش‌ها می‌توانند به افزایش سلامتی و عملکرد ورزشی کمک کنند.

تفاوت فعالیت بدنی و فعالیت ورزشی

واژه‌های فعالیت بدنی و فعالیت ورزشی اغلب به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما آن‌ها تعریف‌های فنی متفاوتی دارند. کارهای روزمره‌ای که به انقباض عضلانی نیاز دارند (مانند پیاده‌روی، چمن‌زنی و…) به عنوان فعالیت بدنی شناخته می‌شوند.

فعالیت ورزشی هر نوع فعالیت بدنی ارادی است (مانند تند راه رفتن، وزنه‌برداری و بازی بسکتبال) که با هدف ارتقای سلامتی، آمادگی یا عملکرد ورزشی انجام می‌شود. بنابراین، هر فعالیت ورزشی، فعالیت بدنی است، اما هر فعالیت بدنی، لزوماً فعالیت ورزشی نیست.

مفهوم ورزش

ورزش گاهی به جای واژه‌های فعالیت بدنی و فعالیت ورزشی استفاده می‌شود، اما خود تعریف فنی جداگانه‌ای دارد. ورزش، رویدادی است که به مهارت و توانایی بدنی نیاز دارد و اغلب عنصری رقابتی نیز دارد.

از منظر پاسخ‌دهی زیست‌شیمیایی و فیزیولوژیکی به فعالیت بدنی، همه این فعالیت‌ها مقدار استرس فیزیکی که بر بدن وارد می‌کنند متفاوت است. هر چه مقدار استرس بیشتر باشد، پاسخگویی نیز بیشتر خواهد بود.

ویژگی‌های کتاب

بسیاری از کتاب‌های موجود در سطح یک یا دو نوشته شده‌اند؛ کتاب‌هایی که یا خیلی ساده برای عموم مردم هستند یا کتاب‌های فنی برای متخصصان با تحصیلات و دانش بالا. مباحثی درباره بیوشیمی ورزشی و برخی عناصر فیزیولوژیکی وابسته به فعالیت ورزشی را ارائه دهد. همچنین، روش‌های تجزیه و تحلیلی مورد استفاده برای درک این مفاهیم را بررسی می‌کند تا حد میانه را بگیرد.

• تالیف: آنتونی سی.هاکنی
• مترجم: دکتر عباسعلی گائینی, دکتر فرهاد دریانوش