تماشاگران ورزش ژیمناستیک شاهد، حرکات دقیق، قدرتی و هنرمندانه ژیمناستها هستند. اما پشت صحنه این حرکات، سیستمی پیچیده برای امتیازدهی وجود دارد که تعیین کننده برنده و بازنده است. دانستن سیستم امتیازدهی و عوامل افزایش امتیاز برای علاقهمندان و بازیکنان بسیار مفید است، بهویژه اگر در کنار آن به لیست کتابهای ورزشی نیز نگاهی بیندازند تا شناخت عمیقتری از اصول و قوانین ورزشهای مختلف به دست آورند.
نحوه امتیازدهی در ژیمناستیک
امتیازدهی در ژیمناستیک براساس قوانین فدراسیون بینالمللی ژیمناستیک (FIG) صورت میگیرد. “نحوهامتیازدهی در ژیمناستیک” شامل دو بخش اصلی زیر است:
- D-Score (Difficulty Score- امتیاز دشواری):
- به سطح سختی حرکات و ترکیب آنها بستگی دارد.
- هرچه حرکت پیچیدهتر و حرفهای تر باشد، امتیاز بیشتری به ورزشکار تعلق میگیرد.
- حرکت ترکیبی یا نوآورانه میتوانند امتیاز را افزایش دهند.
- ارزش حرکات را لحاظ میکند.
- E-Score (Execution Score- امتیاز اجرا):
- براساس کیفیت اجرا، از عدد ۱۰ شروع شده و هر خطا از آن کم میشود.
- عواملی مانند تعادل، فرم بدن، روان بودن حرکت و فرود دقیق، باعث حفظ امتیاز میشوند.
- هر اشتباه یا خطای فنی منجر به کم شدن امتیاز میگردد.
امتیاز نهایی = D Score + E Score (کسرهای اجرا احتمالی و جریمهها)
چطور امتیاز خود را افزایش دهیم
عوامل مثبت افزایش امتیاز عبارتند از:
- اجرای حرکات دشوار مانند پرشهای پیچیده، حرکات پرچالش روی دار
- ترکیب حرکات به صورت خلاقانه
- فرود تمیز
- رعایت زیباییشناسی بدن در طول اجرا
برای درک بهتر هر حرکت و نحوه اجرای صحیح آن، مطالعهی آشنایی با اسم حرکات ژیمناستیک با تصویر میتواند بسیار مفید باشد.
چطور از کسب امتیاز منفی جلوگیری کنیم
عواملی که باعث کاهش امتیاز میشوند عبارتند از:
- افتاد از وسیله با زمین خوردن
- لرزش یا از دست دادن تعادل
- حرکات ناقص یا توقف بیش از حد در بین اجرا
- عدم رعایت فرم بدن
- دیر فرود آمدن یا خروج از محدوده تشک
قوانین ژیمناستیک
“قوانین ژیمناستیک” برای امیتازدهی عبارتند از:
- بررسی همزمان دشواری حرکت و کیفیت اجرا توسط داوران صورت میگیرد.
- ورزشکار باید حرکات اجباری هر وسیله را رعایت کند. در غیر این صورت، امتیاز از او کم میشود.
- زمان اجرا کوتاه است بنابراین ورزشکار باید در همان زمان کوتاه حرکت خود را به اجرا بگذارد. در غیر این صورت جریمه میشود.
- دوران موظف هستند بر اساس کد امتیاز FIG عمل کنند. این کد هر ۴ سال بهروز میشود.
معرفی منابع علمی:
علاقهمندان به ژیمناستیک، مربیان و ورزشکاران میتوانند با کمک منابع زیر دانش و توانایی خود را افزایش دهند:
- کتاب آموزش حرکات زمینی در ژیمناستیک دختران (جلد اول و دوم):
کتاب آموزش حرکات زمینی در ژیمناستیک دختران – جلد دوم، راهنمایی جامع برای یادگیری و تمرین مهارتهای حرکات زمینی در ژیمناستیک است. تمرینات این کتاب بهصورت ایستگاهی طراحی شده و به مربیان امکان میدهد با توجه به امکانات موجود، چیدمان وسایل را تغییر دهند. تصاویر بهکار رفته در کتاب، انتقال مفاهیم را آسانتر میکنند و گاهی بدون متن ارائه شدهاند تا قوه تخیل و درک حرکتی ورزشکاران تقویت شود و دامنه حرکت بهطور کامل احساس شود. این کتاب برای مربیان و ژیمناستها، ابزار مؤثری برای آموزش و تمرین اصولی و بهبود مهارتها فراهم میآورد.
- نوشته: آنجلو ریتورتو
- مترجم: آزاده نقدی
- موضوع: این کتاب به صورت جامع حرکات زمینی در ژیمناستیک را آموزش میدهد. در جلد اول این کتاب مباحث پایهای و تکنیکهای ابتدایی پرداخته شده است. درحالی که در جلد دوم حرکات پیشرفتهتر و ترکیبهای پیچیدهتر آموزش داده میشود.
- مناسب برای: علاقهمندان به ژیمناستیک و مربیان
کتاب آموزش حرکات زمینی در ژیمناستیک دختران – جلد اول، راهنمایی کاربردی برای یادگیری و تمرین حرکات زمینی ژیمناستیک است. این کتاب با طراحی تمرینات بهصورت ایستگاهی و استفاده از تصاویر آموزشی، به مربیان کمک میکند جلسات تمرینی را سریعتر آماده کرده و تمرینات را با توجه به امکانات موجود بهینهسازی کنند. هدف کتاب ارتقای درک حرکتی و خلاقیت ژیمناستهاست تا هر ورزشکار بتواند حرکات را با آگاهی و دقت بیشتری اجرا کند.
- کتاب سطحبندی المپیکی ژیمناستیک دختران:
- نوشته: این کتاب توسط فدراسیون ژیمناستیک بانوان ایالات متحده تهیه شده است.
- مترجم: آزاده نقدی و زهرا عکسی
- موضوع: این کتاب به بررسی سطوح مختلف در ژیمناستیک دختران میپردازد. مباحثی مانند قوانین سطوح، آمادهسازی، انعطافپذیری، تمرینات تکمیلی و حرکات مختلف در این کتاب قرار دارند.
کتاب سطحبندی المپیکی ژیمناستیک دختران (برنامههای اجباری) منبعی ارزشمند برای مربیان، ورزشکاران و والدینی است که به دنبال آشنایی با مسیر آموزشی و مهارتهای پایه ژیمناستیک هستند. این اثر با ارائه سطوح اجباری 1 تا 5، راهنمایی جامع برای آمادهسازی ورزشکاران بدون نیاز به رقابت در مراحل ابتدایی و ارتقاء تدریجی به سطوح بالاتر فراهم میکند. مطالعه این کتاب به ژیمناستها کمک میکند تا با تمرینات استاندارد قدرتبدنی و انعطافپذیری آشنا شوند و مسیر مطمئنی برای حضور در رقابتهای محلی، ملی و بینالمللی طی کنند.
- کتاب زمانبندی تمرینات قدرتی در ژیمناستیک:
- نوشته: دکتر حمید رجبی، دکتر علی گرزی، دکتر فریبرز هوانلو
- موضوع: این کتاب به بررسی اصول و روشهای زمانبندی تمرینات قدرتی در ژیمناستیک میپردازد. مباحثی مانند طراحی برنامههای تمرینی، اصول فیزیولوژیکی و ورانشناختی تمرینات قدرتی و تاثیر آنها بر عملکرد ورزشکاران در این کتاب مورد بحث قرار گرفته است.
این کتاب مرجعی کاربردی برای آشنایی با زمانبندی تمرینات قدرتی در ژیمناستیک است که با ارائه نمونههایی از برنامههای تمرینی، دیدگاههای علمی و نکات آموزشی مرتبط با طراحی برنامه را پوشش میدهد. در کنار بررسی ویژگیهای اختصاصی این رشته، به چگونگی استفاده از متغیرهای تمرینی و اصول برنامهریزی پرداخته شده و راهکارهایی برای طراحی تمرینات مؤثر و متناسب با نیاز ورزشکاران ارائه میشود. این اثر با ترکیب مباحث نظری و نمونههای عملی، منبعی سودمند برای مربیان، ورزشکاران و علاقهمندان ژیمناستیک به شمار میآید.
