برای رسیدن به اهدافتان از تمرینات بدنسازی، لازم است حتی روزهای استراحت نیز مواردی را رعایت کنید. شد عضلات، ترمیم بافتها و بهبود عملکرد بدنی در روزهای استراحت رخ میدهند. اگر قصد دارید درک عمیقتری از اصول تغذیه ورزشی داشته باشید، مطالعه منابع معتبر مانند لیست کتابهای تغذیه ورزشی میتواند به شما کمک کند تا انتخابهای غذایی دقیقتری داشته باشید.در این مقاله، میخواهیم بهطور علمی بررسی کنیم که در روزهای استراحت چه اتفاقاتی در بدن رخ میدهد و چه مواد غذایی لازم است مصرف کنیم.
-
بازسازی فیبرهای عضلانی
- ریزترکهای میکروسکوپی: بعد از یک جلسه تمرین بدنسازی شدید، عضلات دچار ریزترکهای میکروسکوپی میشوند. این آسیبها طبیعی هستند و باعث میشوند عضلات در زمان استراحت قویتر و حجیمتر شوند.
- سنتز پروتئین عضلانی (MPS): در این مرحله، سنتز پروتئین عضلانی (MPS) فعال شده و بافتهای عضلانی بازسازی و تقویت میشوند. بنابراین خوردن پروتئینها بسیار مهم است. اسیدهای آمینه حاصل از سنتز پروتئینهای جدید به ترمیم فیبرهای عضلانی آسیبدیده کمک میکنند.
انواع فیبر عضلانی:
- نوع I (کند انقباض): برای استقامت و فعالیتهای طولانیمدت
- نوع II (سریع انقباض): برای قدرت و انفجار انرژی
نکته: فیبرهای عضلانی نوع ۲ بعد از تمرین مقاومتی سریعتر آسیب میبینند و نیاز به بازسازی بیشتری دارند. برای درک دقیقتر این موضوع، مطالعه منابع تخصصی مانند معرفی بهترین کتاب های تغذیه ورزشی میتواند به شما کمک کند تا نقش تغذیه در بازسازی انواع فیبرهای عضلانی را بهتر متوجه شوید.
-
تنظیم هورمونها و بازسازی انرژی
در تمرینات شدید، هورمونهای رشد، تستوسترون و کورتیزول دچار نوسان میشوند. بدن در روزهای استراحت، سطح این هورمونها را تنظیم میکند. همچنین ذخایر گلیکوژن عضلات در زمان تمرینات خالی شده است، شما با مصرف کربوهیدراتهای مفید این ذخایر را دوباره پر کرده و سوخت لازم برای تمرین بعدی را فراهم میکنید.
-
نقش هورمونها در روزهای استراحت
- هورمون رشد (GH): باعث بازسازی و رشد عضلات و استخوانها میشود.
- تستوسترون: به ساخت عضله و افزایش قدرت کمک میکند.
- کورتیزول: هورمون استرس است که اگر زیاد شود باعث تخریب عضله میشود. روزهای استراحت زمان کاهش این هورمون است.
نکته: مصرف چربیهای سالم و خواب کافی به تنظیم هورمونها کمک میکند.
تغذیه در روز استراحت بدنسازی
در روزهای استراحت، به جای حذف مواد غذایی، باید هوشمندانه غذا بخورید؛ چرا که بدن هنوز در حال فعالیت درونی است، بنابراین “تغذیه در روز استراحت بدنسازی” (What do bodybuilders eat on rest days) مهم است. دانستن این موضوع که بعد از ورزش چی بخوریم؟ نیز به شما کمک میکند درک بهتری از نیازهای تغذیهای بدن در حالت ریکاوری داشته باشید.
- مصرف پروتئینهای با کیفیت: مواد غذایی مانند تخممرغ، مرغ، ماهی، ماست یونانی یا حبوبات، آمینواسیدهای لازم برای بازسازی فیبرهای عضلانی را فراهم میکنند.
- مصرف کربوهیدراتهای پیچیده: مواد غذایی مانند برنج قهوهای، جو دو سر و نان سبوسدار، به بدن کمک میکنند تا ذخایر گلیکوژن دوباره پر شود.
- مصرف چربیهای مفید: منابعی مانند آووکادو، مغزها و روغن زیتون سرشار از چربیهای سالم هستند. این چربیها به جذب ویتامینها و تنظیم هورمونها کمک میکنند.
- مایعات و الکترولیتها: آب، آب نارگیل یا اسموتیهای طبیعی، برای دفع سموم بسیار مفید هستند.
- مکمل ها: برخلاف تصور عموم، مصرف مکملها تنها برای روزهای تمرین کافی نیست، در روزهای استرحت نیز بهتر است مکملهای زیر را مصرف کنید:
- پروتئین وی یا کازئین برای ترمیم عضلات
- امگا۳ برای کاهش التهاب
- مولتی ویتامینها برای تامین ریزمغذیها
میزان مصرف این مواد غذایی در روز استراحت
میزان مصرف مواد غذایی گفته شده برای هرکس متفاوت است. و به وزن بدن، شدت و حجم تمرینات، هدف، سن و جنسیت، سطح متابولیم پایه و وضعیت ریکاوری و خواب فرد بستگی دارد. که در ادامه بررسی میکنیم
- وزن و ترکیب بدن
هرچه وزن و توده عضلانی بیشتر باشد، نیاز به مصرف پروتئین و کربوهیدرات برای ترمیم و نگهداری عضله بیشتر است.
- شدت و حجم تمیرینات
تمرینات شدید و سنگین، مانند تمرینات مقاومتی با وزنه زیاد یا تمرینات انفجاری، ذخایر انرژی و عضله را بیشتر مصرف میکنند؛ بنابراین مصرف این مواد غذایی باید بیشتر باشد. برای درک بهتر نیازهای بدن در روزهای تمرین، مطالعه موضوعاتی مانند قبل و بعد تمرین بدنسازی چی بخوریم؟ نیز میتواند کمککننده باشد.
هدف
- اگر هدف افزایش حجم عضله باشد، مصرف پروتئین و کالری بالاتری نیاز است.
- اگر هدف کاهش چربی یا حفظ وزن باشد، کالری کلی محدودتر اما پروتئین کافی لازم است.
- اگر هدف افزایش استقامت یا عملکرد ورزشی باشد، به مصرف کربوهیدرات بیشتری برای پر کردن ذخایر انرژی لازم است.
سن و جنسیت
- جنسیت: معمولا مردان حجم عضلانی بیشتر و سطح تستوسترون بالاتری دارند، بنابراین نیاز به پروتئین و کالری بیشتری نیز دارند.
- سن: با افزایش سن، بدن پروتئین کمتری را بازسازی می کند، بنابراین به مصرف بالاتری از پروتئین و کالری نیاز است.
- سطح متابولیسم پایه
افرادی که سوختوساز پایه یا بالاتری دارند، به کربوهیدرات و چربی بیشتری نیاز دارند. سبک زندگی و فعالیت روزانه نیز روی این مورد تاثیرگذار است.
- وضعیت ریکاوری و خواب
خواب ناکافی یا استرس بالا، نیاز بدن را به پروتئین افزایش میدهد. بدن در شرایط ریکاوری و خواب کافی به مواد غذایی کمتری نیاز دارد.
منابع علمی
استفاده از منابع علمی و بهروز به شما کمک میکند درک درستی از تغذیه در روزهای استراحت بدنسازی برسید و مانند یک حرفهای بتوانید در روزهای استراحت نیز مواد غذایی مناسبی را مصرف کنید تا زودتر به اهداف خود برسید. مطالعه منابع معتبر مانند بهترین کتاب تغذیه نیز میتواند دید شما را درباره نیازهای بدن در سنین مختلف و شرایط متفاوت کاملتر کند. برخی از این منابع عبارتند از:
کتاب ورزش ریکاوری و عملکرد
- تالیف: ریحانه وهابی دلشاد، عاطفه عین الوند، میشائیل کلمان و یورگن بکمن
- مترجم: مهدی کوشکستانی
- موضوع: این کتاب به صورت جامع و با بهرهگیری از مطالب علمی روز دنیا، به جنبههای مختلف ریکاوری در ورزش میپردازد و اطلاعات مفیدی دربارهی فرآیندهای ریکاوری، نقش تغذیه و خواب در بهبود عملکرد ورزشی میدهد.
کتاب مبانی ریکاوری و فعالیت ورزشی
- تالیف: اینیگوموخیکا، کریستوف هاوس ریث
- مترجم: سید شاهو حسینی، علیرضا فتاحیان
- موضوع: این کتاب یه طور تخصصی درمورد نقش تغذیه، خواب کافی و مکملهای غذایی در پروش اندام پرداخته است و راهکارهای علمی برای ریکاری بهتر ارائه میدهد.
کتاب تغذیه ورزشی ویژه کسب مدال طلا
- تالیف: گلن کاردول
- مترجم: دکتر رضا نوری، دکتر عباسعلی گایینی
- موضوع: این کتاب به بررسی دقیق و علمی تغذیه ورزشی میپردازد. و همچنین وجود اطلاعات، پژوهشها و تجربیات نویسنده در زمینه تغذیه و مکمل ورزشی، ارزش علمی کتاب را بیشتر کرده است.
روزهای استراحت بدنسازی را میتوان روز رشد پنهان نامید. اگر با برنامهی غذایی مناسبی در این روزها داشته باشید، نتیجه تمریناتتان چند برابر میشود. یاد بگیرید در روزهای استراحت را مانند روزهای تمرین جدی بگیرید و با برنامهریزی مناسب عمل کنید.





