همواره بدن انسان در معرض عواملی قرار دارد که می توانند باعث آسیب به بافت ها و سلول های آن شوند. در واقع، اگر بخواهیم بپرسیم “چه چیز هایی باعث التهاب بدن میشود” (What causes inflammation?)، باید به این آسیبها اشاره کنیم که اغلب منجر به واکنشهای التهابی به منظور محافظت و ترمیم بافتها میشوند. سیستم ایمنی بدن در این مواقع وارد عمل شده و واکنشی را به نام التهاب بوجود می آورد. اگر چه التهاب به صورت طبیعی برای ترمیم و محافظت از بدن ایجاد می شود، اما در برخی موارد می تواند باعث ایجاد مشکلات جدی شود. بیماری های خود ایمنی، استرس، تغذیه ناسالم و آلودگی های محیطی، همگی عواملی هستند که باعث ایجاد التهاب می شوند. در ادامه ی این مقاله به بررسی دقیق تر مفهوم التهاب، علائم و علل های ایجاد آن می پردازیم.
شما می توانید برای دریافت اطلاعاتی درمورد نقش تغذیه و فعالیت بدنی در کاهش التهاب ها، به کتاب تغذیه و فعالیت ورزشی در بیماری های التهابی نوشته ی دکتر لیزا وود و دکتر مانوار گارگ، مراجعه نمایید.
التهاب در بدن چیست؟
التهاب واکنش سیستم ایمنی بدن به یک عامل تحریک کننده است که با زخم ورم کرده، قرمز شده و دردناک همراه است. این عامل تحریک کننده ممکن است میکروب یا جسم خارجی مانند تکه ای چوب باشد. التهاب از زمانی شروع می شود که بدن در حال تلاش برای مبارزه با عامل تحریک کننده است. برای تقویت این فرآیند و بهبود عملکرد سیستم ایمنی، پرسش برای افزایش سیستم ایمنی بدن چی بخوریم؟ میتواند به تغذیهی مناسب و مصرف مواد غذایی خاصی که سیستم ایمنی را تقویت میکنند، اشاره داشته باشد.
نشانه های التهاب
5 علامت ممکن است نشانه های التهاب حاد باشند:
- قرمزی
- گرما
- تورم
- درد
- از دست دادن عملکرد: نمونه های از دست دادن عملکرد شامل ناتوانی در حرکت دادن صحیح مفصل ملتهب، کاهش حس بویایی در حین سرماخوردگی یا دشواری در تنفس هنگام برونشیت است.
نکته: التهاب ها همیشه علامت ندارند. برخی التهاب ها بی صدا رخ می دهند و علامتی ندارند.
اگر التهاب شدید باشد واکنش های عمومی در بدن ایجاد می شود. این نشانه ها عبارت اند از:
- خستگی و تب
- تغییرات در خون مانند افزایش تعداد سلول های سیستم ایمنی
- یک عارضه بسیار خطرناک و نادر از عفونت به نام سپتی سمی (مسمومیت خون) رخ می دهد. این عارضه همراه با لرز و تب بسیار بالا است.
چه چیز هایی باعث التهاب بدن میشود؟
تحقیقات علمی نشان می دهند که عوامل مختلفی باعث بروز التهاب می شوند. در پاسخ به این پرسش که چه چیز هایی باعث التهاب بدن میشود، میتوان به عفونتها، آسیبهای فیزیکی، استرس و رژیم غذایی نامناسب اشاره کرد. این عوامل را می توان به دو دسته ی کلی عوامل خارجی و عوامل داخلی تقسیم کرد. برای درک بهتر این موضوع، مطالعهی کتاب چگونه التهاب تاندونی خود را درمان کنیم ؟ میتواند مفید باشد، چرا که به طور دقیق به درک روند التهاب تاندون و روشهای درمان آن میپردازد.
- عوامل خارجی (محیطی)
این عوامل شامل آسیب ها و محرک های خارجی هستند که به طور مستقیم و غیر مستقیم باعث بروز التهاب می شوند.
-
- عفونت ها
عواملی مانند باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها می توانند با تحریک کردن سیستم ایمنی برای مقابله با این میکروارگانیسم ها، التهاب را ایجاد کنند. بنابراین التهاب یک واکنش محافظتی علیه این عوامل است. برای مقابله با التهاب و تقویت سیستم ایمنی بدن، میتوان از راهکارهایی همچون تقویت سیستم ایمنی بدن با خوردن ۱۰ ماده غذایی مفید استفاده کرد که به طور طبیعی بدن را در برابر این عوامل تحریککننده مقاومتر میسازند.
- عفونت ها
-
- باکتری ها: مانند باکتری های عامل عفونت پوستی یا تنفسی
- ویروس ها: مانند ویروس های آنفولانزا، سرماخوردگی یا کرونا
- قارچ ها: مانند قارچ های پوست و ریه
- آسیب های جسمی
هر نوع آسیب فیزیکی به بافت ها مانند بریدگی، خراش یا شکستگی، می تواند باعث بروز التهاب شود. این نوع التهاب به صورت طبیعی به فرآیند بهبود و ترمیم کمک می کند. برای درک بهتر این فرآیند و نحوهی مدیریت آن، مطالعهی کتابهای آسیبشناسی میتواند اطلاعات مفیدی در مورد واکنشهای بدن و روشهای درمانی ارائه دهد.
-
- ترومای فیزیکی: ضربه ها، پیچ خوردگی ها یا آسیب های ورزشی. مطالعهی کتاب آناتومی پیشگیری از آسیبهای ورزشی و شناخت آسیبهای ورزشی میتواند به ورزشکاران کمک کند تا از وقوع این نوع آسیبها جلوگیری کرده و تکنیکهای پیشگیرانه را به درستی اعمال کنند.
- آسیب های ناشی از حرارت یا سرمای شدید: سوختگی یا سرمازدگی
- مواد شیمیایی
محرک های شیمیایی به خصوص اگر در تماس مکرر یا طولانی مدت با بدن باشند، موجب التهاب می شوند. این محرک ها از منابع مختلفی مانند آلاینده ها، دود سیگار یا مواد صنعتی هستند.
-
- آلودگی هوا: ذرات معلق دی اکسید نیتروژن و اوزون می توانند باعث التهاب مزمن ریه ها و دستگاه تنفسی شوند.
- مواد شیمیایی و صنعتی مانند مواد شوینده یا حلال ها
- اشعه (تابش)
اشعه فرابنفش (UV) ناشی از نور خورشید می تواند به سلول ها و بافت ها آسیب رسانده و منجر به التهاب شوند. این تابش می تواند به DNA آسیب زده و باعث سرطان شود.
- عوامل داخلی (درون بدنی)
عوامل داخلی، عواملی هستند که سیستم ایمنی بدن را دچار اختلال کرده و باعث بروز التهاب می شوند.
-
- بیماری های خودایمنی
در بیماری های خود ایمنی، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول ها و بافت های سالم بدن حمله می کنند و باعث بروز التهاب مزمن و آسیب به بافت ها می شوند. برای درک بهتر این وضعیت و چگونگی تأثیر ورزش بر سیستم ایمنی، مطالعهی کتاب عملکرد دستگاه ایمنی در ورزش و آگاهی از موضوع ورزش و خطر عفونت میتواند مفید باشد.
- بیماری های خودایمنی
-
- آرتریت روماتوئید: سیستم ایمنی بدن به اشتباه به مفاصل بدن حمله می کنند.
- پسوریازیس: سلول های پوستی به صورت غیر طبیعی تکثیر می شوند و التهاب ایجاد می کنند.
- لوپوس: بافت ها و اندام های مختلف مورد حمله سیستم ایمنی بدن قرار می گیرند.
- چاقی
تجمع چربی های اضافی در بدن به ویژه چربی های احشایی، ترکیباتی به نام سیتوکین ها و فاکتور های التهابی را آزاد می کنند که موجب بروز التهاب می شود.
-
- دیابت
افرادی که مبتلا به دیابت نوع 2 هستند، نوعی التهاب مزمن در بدن آن ها وجود دارد که به علت افزایش سطح گلوکز در خون ایجاد می شود. این التهاب در بافت های بدن مشاهده می شود.
- دیابت
-
- استرس مزمن
استرس مزمن می تواند منجر به اختلال در هورمون کورتیزول شده و موجب التهاب شود. همچنین استرس به طور غیر مستقیم باعث ایجاد رژیم غذایی ناسالم و کاهش فعالیت بدنی گشته و منجر به افزایش التهاب گردد.
- استرس مزمن
-
- سیگار کشیدن
دود سیگار یکی از بزرگ ترین عوامل ایجاد التهاب است. مواد شیمایی موجود در دود سیگار به سیستم تنفسی آسیب رسانده و منجر به التهاب مزمن در ریه ها و دستگاه تنفسی می شود. همین موضوع می تواند زمینه ساز بیماری هایی مانند برونشیت مزمن و آسم گردد. مطالعهی کتاب ورزش و درمان بیماریهای مزمن میتواند به درک بهتر تأثیر ورزش بر این نوع بیماریها کمک کرده و روشهای موثری برای کنترل و مدیریت آسم ارائه دهد.
- سیگار کشیدن
-
- تغذیه نامناسب
مواد غذایی حاوی مواد فرآوری شده، قند ها، چربی های ترانس و اسید های چرب امگا-6 می تواند باعث بروز التهاب گردد. مواد غذایی التهاب زا بر سطح سیتوکین های التهابی تاثیر گذاشته و باعث تشدید التهاب می شوند. برخی از این مواد غذایی عبارت اند از:
- تغذیه نامناسب
-
- غذاهای حاوی قند بالا
- چربی های ترانس و امگا-6: این مواد می توانند تولید ترکیبات التهابی را افزایش دهند.
نکته: شما می توانید از کتاب نقش تغذیه و فعالیت جسمانی در بیماری های التهابی، به دنیای اکتشافی بیماری های مزمن و التهاب سفر کنید. این کتاب اطلاعات جامعی درمورد تاثیر مواد غذایی و فعالیت جسمانی (تاثیر تمرینات هوازی و قدرتی) بر روی التهاب ها به شما می دهد.










