یکی از شاخههای مهم علوم پزشکی، رشته علوم تغذیه است. فارغالتحصیلان این رشته تأثیر مواد غذایی بر سلامت انسان را بررسی میکنند. آشنایی با اصول تغذیه برای ورزشکاران نیز اهمیت ویژهای دارد و مطالعه در این زمینه از طریق مجموعه کتابهای ورزشی میتواند درک عمیقتری از ارتباط میان تغذیه و عملکرد بدنی فراهم کند. در این مقاله به طور جامع به معرفی این رشته، شرایط ورود، مدت زمان تحصیل، بازار کار، مزایا و معایب آن خواهیم پرداخت.
علم تغذیه چیست؟
“علم تغذیه چیست؟”، شاخهای از علوم پزشکی است که به بررسی تاثیر مواد غذایی بر سلامت انسان، پیشگیری از بیماریها و ارتقا کیفیت زندگی میپردازد. برای درک بهتر مفاهیم این علم و کاربرد آن در ورزش، مطالعه منابع تخصصی و خرید کتابهای تغذیه ورزشی میتواند به دانشجویان و علاقهمندان کمک کند تا آگاهی عمیقتری از ارتباط میان تغذیه و عملکرد بدنی بهدست آورند. این رشته شامل مباحثی مانند:
- بیوشیمی تغذیه
- فیزیولوژی تغذیه
- رژیم درمانی
- اپیدمیولوژی تغذیه
رتبه لازم برای رشته علوم تغذیه
علاقهمندان به این رشته باید در کنکور سراسری گروه علوم تجربی شرکت کنند. “رتبه لازم برای رشته علوم تغذیه” به دانشگاه و منطقه کنکور (منطقه۱، ۲ و ۳) بستگی دارد. در ادامه کارنامه برخی از قبولیها در رشته علوم تغذیه آزمون سراسری ۱۴۰۳-۱۴۰۴ به شما نشان میدهیم و بررسی میکنیم رشته علوم تغذیه چه رتبه ای میخواهد.
- منطقه ۱:
افرادی دارای این سهمیه هستند که سه سال آخر تحصیل خود (دوره دوم متوسطه) در شهرهای بزرگ مانند تهران، اصفهان، مشهد و … گذراندهاند.
| رتبه در سهمیه | محل سکونت | دانشگاه قبولی |
| 3236 | تهران | دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی-تهران |
| 3711 | تبریز | دانشگاه علوم پزشکی تبریز |
| 4866 | یزد | دانشگاه علوم پزشکی یزد |
| 4878 | کاشان | دانشگاه علوم پزشکی کاشان |
| 5517 | مراغه | دانشگاه علوم پزشکی مراغه |
| 7434 | شوشتر | دانشگاه علوم پزشکی شوشتر |
- منطقه ۲:
این سهمیه به کسانی تعلق میگیرد که سه سال آخر تحصیل خود را در شهرهای نیمه برخوردار و اکثر مراکز استانها و شهرستانها مانند ساری، رشت، زنجان، قزوین، همدان، ارومیه، سنندج و … گذراندهاند.
| رتبه در سهمیه | شهر قبولی | دانشگاه قبولی |
| 11961 | نیشابور | دانشکده علوم پزشکی نیشابور |
| 13988 | بجنورد | دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی-بجنورد |
- منطقه ۳:
افرادی که سه سال آخر تحصیل خود را در شهرهای دور و مناطق دور افتاده و کم برخوردار گذرانده باشند، شامل این سهمیه میشوند.
| رتبه در سهمیه | شهر قبولی | دانشگاه قبولی |
| 6779 | ساری | دانشگاه علوم پزشکی مازندران-ساری |
| 8692 | بوشهر | دانشگاه علوم پزشکی بوشهر |
| 9524 | خلخال | دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی خلخال |
| 9670 | آرادان | دانشگاه علوم پزشکی سمنان (محل تحصیل شهرستان آرادان) |
| 9911 | شوشتر | دانشگاه علوم پزشکی یاسوج |
| 14665 | بویر احمد (یاسوج) | دانشگاه علوم پزشکی یاسوج |
| 20223 | تهران | دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)-تهران |
رشته علوم تغذیه چند سال است؟
مدت زمان تحصیل در مقطع کارشناسی رشته علوم تغذیه در ایران معمولا چهار سال و ۸ ترم است. در مقاطع بالاتر کارشناسی ارشد حدود 2 سال و دکتری تخصصی حدود 4 سال است.
رشته علوم تغذیه چند واحد است؟
رشته علوم تغذیه در مقطع کارشناسی ۱۳۸ واحد است که شامل دروس عمومی، پایه، تخصصی و کارآموزی بالینی میشود. شما در این رشته درسهایی مانند میکروبشناسی مواد غذایی، اکولوژی غذا و تغذیه، انگل شناسی پزشکی، اصول ایمنولوژی، اصول اپیدمیولوژی، بهداشت عمومی، داروشناسی، شیمی موادغذایی و … را میگذرانید.
بازار کار رشته علوم تغذیه
فارغ التحصیلان رشته علوم تغذیه در حوزههای زیر میتوانند فعالیت کنند:
- بیمارستانها و مراکز درمانی: جهت ارائه رژیمدرمانی به بیماران
- مراکز بهداشت عمومی: جهت آموزش و مشاوره تغذیهای
- صنایع غذایی: همکاری در تولید و توسعه محصولات غذایی سالم
- آموزش و پژوهش: تدریس در دانشگاهها و انجام تحقیقات علمی
درآمد رشته علوم تغذیه
“درآمد رشته علوم تغذیه” به عوامل زیر بستگی دارد:
- محل کار: بخش دولتی به نسبت بخش خصوصی حقوق کمتری میدهد. در بخش خصوصی با توافق کارفرما و با توجه به موفقیت کلینیک حقوق تعیین میشود.
- تجربه و تخصص: هرچه تجربه و تخصص بیشتر باشد، شانس کسب درآمد بالاتر بیشتر است.
- محل جغرافیایی: درآمد در شهرهای بزرگ و کلان شهرها ممکن است بالاتر باشد.
- جلب رضایت مراجعین: توانایی جلب رضایت بیماران و مراجعین، عامل مهمی در موفقیت و کسب درآمد بالاتر است.
مزایا و معایب رشته علوم تغذیه
در ادامه میخواهیم برخی از “مزایا و معایب رشته علوم تغذیه” را باهم بررسی کنیم:
مزایا:
- با توجه به آگاهی جامعه هرروزه نیاز به متخصصان تغذیه در جامعه بیشتر میشود.
- تنوع شغلی: امکان فعالیت در بخشهای مختلف مانند بهداشت، درمان، صنعت و آموزش وجود دارد.
- رضایت شغلی: کمک به بهبود سلامت و ارتقا کیفیت زندگی افراد باعث حال خوب میشود.
معایب:
- رقابت بالا: تعداد فارغ التحصیلان این رشته زیاد است. بنابراین رقابت برای موقعیتهای شغلی شدید است.
- نیاز به بهروزرسانی مداوم اطلاعات: سرعت پیشرفت علم زیاد است بنابراین باید بهصورت مداوم اطلاعات را بهروز کرد.
- شرایط کاری متنوع: برخی موقعیتها ممکن است نیاز به شیفت کاری یا ساعات غیر معمول داشته باشد.
منابع معتبر برای دانشجویان رشته علوم تغذیه:
دانشجویان رشته علوم تغذیه میتوانند با استفاده از منابع زیر دانش تخصصی خود را افزایش دهند:
- کتاب تغذیه ورزشی پیشرفته
- مولف: دکتر پروانه نظرعلی
- این کتاب شامل موضوعات پیشرفته مانند تنظیم برنامه غذایی، تداخل مواد مغذی، مکملها، کنترل وزن، بازسازی قوای ورزشکاران و… است.
کتاب تغذیه ورزشی پیشرفته، منبعی جامع و علمی برای محققان، دانشجویان، مربیان و ورزشکارانی است که به دنبال درک عمیقتری از اصول تغذیه و رژیمدرمانی ورزشی هستند. این اثر با تکیه بر دستاوردهای علمی روز و مشارکت متخصصان برجسته بینالمللی، مباحث کلیدی از جمله ترکیب مواد مغذی، طراحی برنامه غذایی، مکملها، مدیریت وزن، آب و الکترولیتها و ارتباط تغذیه با عملکرد ورزشی را بهصورت کاربردی و مستند ارائه میدهد. مطالعه این کتاب به مخاطبان کمک میکند تا با دیدگاهی علمی، برنامههای تغذیهای دقیقتری برای ارتقاء عملکرد و سلامت ورزشکاران تدوین کنند.
- کتاب ضروریات تغذیه و رژیم درمانی (جلد اول)
- مولف: دکتر فواد عسجدی و همکاران
- این کتاب در جلد اول شامل مجموعه مباحث پایهای تغذیه مانند متابولیسم، تعادل انرژی، درشت مغذیها و ریزمغذیها است.
کتاب ضروریات تغذیه و رژیمدرمانی جلد 1 منبعی پایه و کاربردی برای دانشجویان، مربیان، کارشناسان تغذیه و تمامی علاقهمندان به علوم تغذیه و سلامت است. این اثر با زبانی علمی و در عین حال قابلدرک، مفاهیم اصلی تغذیه از جمله ساختار مواد مغذی، متابولیسم، و نقش آنها در سلامت بدن را بررسی میکند. مطالعه این کتاب به خوانندگان کمک میکند تا شناخت دقیقی از ارتباط تغذیه با عملکرد بدن و اصول رژیمدرمانی به دست آورند و پایهای علمی برای یادگیری عمیقتر در حوزه تغذیه و سلامت بسازند.
- کتاب اصول تغذیه ورزشی
- مولف: آرنی بیکر
- مترجمین: امیرعلی صالحی و دکتر وحید مقدم
- این کتاب اصول پایه و کاربردی تغذیه ورزشی را پوشش میدهد. از سوخترسانی تمرین تا مکملها و جنبههای کلان تغذیه ورزشی همه در این کتاب آموزش داده میشوند.
کتاب اصول تغذیه ورزشی منبعی علمی و کاربردی برای دانشجویان علوم ورزشی، مربیان و ورزشکارانی است که میخواهند با نقش تغذیه در بهبود عملکرد ورزشی آشنا شوند. این اثر با زبانی روان و دقیق، اصول اساسی تغذیه، برنامهریزی غذایی، و استفاده صحیح از مکملها را توضیح میدهد و به ورزشکاران کمک میکند تا بر پایه دانش علمی، بهترین نتایج را از تمرینات خود بهدست آورند. مطالعه این کتاب پلی میان علم و عمل در حوزه تغذیه ورزشی ایجاد میکند و میتواند راهنمایی مؤثر برای بهبود عملکرد، سلامت و بازدهی ورزشی باشد.




